« »
 
BICARIUM, PICARIUM.
[]« Bicarium » (par C. du Cange, 1678), dans du Cange, et al., Glossarium mediae et infimae latinitatis, éd. augm., Niort : L. Favre, 1883‑1887, t. 1, col. 651c. http://ducange.enc.sorbonne.fr/BICARIUM
BICARIUM, Vas, calix, cyathus, vel mensura potoria. Bicchier, Boccacio Novella 28. 83. 92. et alibi non semel. Etymon vocabuli a Bacchar, et Baccharium, non insulse omnino deducit Albertus Acharisius. Alii a Βίϰος, voce Græca, quæ Hesychio ἀγγεῖον, seu vas exponitur. Murat. Antiq. vol. 2. col. 1156. a German. Becher, quod iterum a Bacchar derivandum videtur. Liber Chimicus Orphei et Cleopatræ MS. :
Τρίψας ϰαλῶς, θὲς όμοῦ ἐν βιϰίῳ ὑαλίνω.
Rursum :
Καὶ τρίϐων αὐτὴν ποτίζη τὸν ἐν τῷ βιϰίῳ ϰατ᾽ ὀλίγον.
Arnoldus Lubec. lib. 4. cap. 14 :
Quam dum Sacerdos ex more visitaret, dans ei viaticum, ablutionem digitorum fecit in Bicario mundo, ipsam aquam ad bibendum ei tradens.
Infra :
Interea ipsum Bicarium cum vivifico Corpore et Sanguine opertum corporali super altari ponitur, et videntibus cunctis qui aderant, columba venit super labium Bicarii, et sedit, etc.
Epistola Conradi Mogunt. Archiep. apud Marten. tom. 1. Ampliss. Collect. pag. 997. C :
Sacerdos juxta consuetudinem generalem fecit ablutionem et Bicarium deforme quidem, et ut rem usquequaque exprimamus, nigredine sordidum, sordibus nigrum, etc.
Bykarium in Testam. ann. 1333. ap. Guden. in Cod. Diplom. vol. 2. pag. 344.
Bicareum. Ditmarus lib. 7. pag. 109 :
Collectariumque cum impensis propriis et etiam nostris decoratum, cum duobus thuribulis, ac argenteo Bicareo larga manu Cæsar nostræ dedit Ecclesiæ.
Vide Bacchar, [] præterea Ægid. Menagium et Oct. Ferrarium in Origin. Ital. in Bicchiere.
Peccarium, Idem quod Bicarium. Baldricus lib. 3. Chron. Camerac. cap. 22 :
Dicens malle sibi Peccarium plenum cervisiæ, quam illud cœlestis epulum mensæ.
Picarium, Picarius, Eadem notione. Reinerus libro contra Valdens. cap. 5 :
Idem conficiunt (sacramentum) in Picario, pro calice.
Illyricus interpretatur poculum domesticum. Charta ann. 1124. apud Miræum in Diplomat. Belg. lib. 2. cap. 43 :
Octo panes, cum totidem cerevisiæ Picariis.
Charta Theodorici Episcopi Metensis ann. 1059. apud Meurissium :
Et de singulis cerevisiis quæ brascicarentur in oppido nostro, sex Picarios ad opus Fratrum suscipere, etc.
Usatica MSS. Vicecomitatus Aquæ Rotomagi :
Des escuelles, Pichiers, boissiaulx, et seilles.
Mox :
Pour une 12. de Pichiers cloés 8. den.
Infra :
Et si doit le dimenche après la S. Oüen à chascun barrier un Pichier de vin, etc.
Charta Philippi II. Imp. pro Leodiensibus in Magno Recordo descripta pag. 10 :
Aussi ne doit-on vendre cervoise plus chiere que quatre Bichiers pour un denier.
Picherium. Charta Nogelli Vice-Comitis pro fundatione Abbat. S. Salvatoris in Normannia, sub Guillelmo Notho, ex Regesto ann. 1382. Caroli VI. Reg. in Tabul. Reg. ch. 88 :
Et in molendino S. Salvatoris, ut molant monachi annonam suam sine loco, et sine moltura, et de omnibus Picheriis meis dedi eis decimas, etc.
Charta Jacobi Regis Majoricarum ann. 1349 :
Quasdam res, bona, et vasa argentea in pignore posita, videlicet unum Picherium auri, et unum gobellum auri, et unam copam auri, etc.
Petrus Rex Aragon. in Chron. lib. 2. cap. 11. de solenni convivii Regii apparatu :
Perico de Moncada quens servis de Pitxer ; Gombau de Tramacet quens servis del bacins.
les Bénédictins de St. Maur, 1733–1736.
Pichel, Eadem notione, non semel in Charta Lusitan. ann. 1313. in Monarchia Lusitan. tom. 5. pag. 304.
Picius, Idem quod Picarium, Vas potorium. Fleta lib. 2. cap. 14. § 2 :
Clericum eorundem officiorum, qui de expensis dietæ, videlicet panis, vini, et cervisiæ, Piciorum, cyphorum, salis, et hujusmodi respondebit.
[]« Picarium » (par les Bénédictins de St. Maur, 1733–1736), dans du Cange, et al., Glossarium mediae et infimae latinitatis, éd. augm., Niort : L. Favre, 1883‑1887, t. 6, col. 311b. http://ducange.enc.sorbonne.fr/PICARIUM
PICARIUM, Vas, calix, cyathus, vel mensura potoria, vulgo Pichier. Necrolog. FF. Prædicat. tom. 2. Rer. Mogunt. pag. 436 :
Item, decem Picaria argentea (recepit) in valore octoginta florenorum, etc.
Ibidem pag. 543 :
Nec non tria Picaria vacua, quorum duo debent esse coperta.
Vide in Bicarium.
les Bénédictins de St. Maur, 1733–1736.
Picherius, Eadem notione. Charta ann. 1261. in Tabul. S. Victoris Massil. :
Quod dispensarius in refectorio vi. mapas et duo manutergia, Picherios, cyphos [] et cochlearia conventui necessaria teneat.
Tabul. Communit. ejusdem urbis :
Recipit.... cupas duas deauratas cum pedibus, unum Picherium argenti deauratum.
Inventarium ann. 1347. tom. 2. Hist. Dalphin. pag. 555 :
Dom. Rolletus butetherius recognovit...... duos Picherios magnos cum copertoriis, argenteos deauratos, etc.
MS. :
Dementres me faites livrer
Deux beax Pichers de beau vin cler,
S'en donerai l'un à mon fils ;
Que s'il en boit deux trais petis,
Tos ert en autre sens tornez
Et fera bien vos volantez.
Vostre niece nos servira,
Que de cel vin l'abeuvera,
Nos prenrons cel autre Picher,
Lairons lui et lui plaidoier.
Ibidem :
Enpres le vespres un vallet vient,
Qui un pain d'orge en sa main tient,
Et un picher en s'autre main
Moult petit de fontaine plain.
les Bénédictins de St. Maur, 1733–1736.
Picheria, Provincialibus Pichié. Statuta Avenion. lib. 1. rubr. 27. art. 1 :
Statuimus quod quicumque vinum vendere voluerit minutatim, teneatur habere minutiores mensuras legales et signo curiæ signatas, vulgo Picheriam et fulhetam.
P. Carpentier, 1766.
Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657. Pichier, Prov. catinum, urceus, pitalfus. Vide infra Pigarium.