1. TESTARE, Testari, Testimonium dicere. Lex Bajw. tit. 16. cap. 2 :

Nisi super hominem Testare voluerit aliquam causam, etc.

Videtur aliud sonare in Lege Salica tit. 29. § 19 :

Si quis aratrum in campum alienum intrare prohibuerit, vel arantem foras jactaverit, vel Testaverit, etc.

Vide Antestare. Sensum explicat cod. Est. ejusd. leg. apud Murator. tom. 2. Antiq. Ital. med. ævi col. 288. ubi pro Testaverit, legitur, Restaverit, id est, vetaverit. Quo sensu Galli Dicimus : Faire tête. Vide Pactum Legis Salicæ, tit. 27. § 20. Idem Pactus tit. 48. § 1 :

Si vero contra interdictum unius vel duorum in villa ipsa adsedere præsumpserit, tunc Testare illi debent, et si noluerit inde exire, ille qui Testat, cum testibus sic ei debet Testare, ut inter decem noctes exinde exeat, etc.

Hujus capituli sensus est, ut illi, qui quempiam in villa aliena considentem tolerare nolunt, cum adsumtis testibus admoneant, ut exeat.

3. TESTARE, pro Testari, testamento disponere. Lit. Philippi VI. ann. 1340. in Reg. 73. Chartoph. reg. ch. 227 :

Audita per nos supplicatione seu requesta juratorum et consulum villæ de Regula, continente quod cum in dicta et in Vasedesio sit expressa consuetudo, ut nullus habitator dictæ villæ de bonis suis immobilibus Testare vel aliter ordinare possit seu disponere ;.... nos eorum supplicationi annuentes, attentis meritis et gratis servitiis dom. regi et ejus prædecessoribus per eos impensis, dictis juratis seu consulibus ..... potestatem concedimus, ut ipsi de bonis eorum omnibus, mobilibus et immobilibus,.... in testamento vel aliter disponere et ordinare possint.

Stat. synod. eccl. Castr. ann. 1358. part. 2. ex Cod. reg. 1592. A. fol. 76. r° :

Sequuntur taxationes lx. florenorum auri annuatim exsolvendorum domino nostro Castrensi episcopo per beneficiatos infrascriptos, ut possint Testare de bonis suis suorum beneficiorum Castrensis diocesis, nec non et quantitates provisionum, lectorum et aliorum necessariorum successoribus suis dimittendorum.