« »
 
PROVISIA, PROVISIO 1, PROVISIO 2, PROVISIO 3.
[]« Provisia » (par P. Carpentier, 1766), dans du Cange, et al., Glossarium mediae et infimae latinitatis, éd. augm., Niort : L. Favre, 1883‑1887, t. 6, col. 546c. http://ducange.enc.sorbonne.fr/PROVISIA
PROVISIA et Provisio, Concessio in compensationem rei controversæ, qua ne quis patiatur damnum, providetur. Charta ann. 1427. inter Instr. tom. 11. Gall. Christ. col. 53 :
Laborabit (archiepiscopus) obtinere Provisiam per medium translationis vel permutationis, de jure quod prætendit.... Et si, pendente dicta continuatione processus, Provisionem seu recompensationem non obtineret, etc.
[]« 1 provisio » (par les Bénédictins de St. Maur, 1733–1736), dans du Cange, et al., Glossarium mediae et infimae latinitatis, éd. augm., Niort : L. Favre, 1883‑1887, t. 6, col. 546c. http://ducange.enc.sorbonne.fr/PROVISIO1
1. PROVISIO, Quicquid alicui ad victum et vestitum assignatur. Conc. Turiasen. ann. 1229. inter Hispan. tom. 3. pag. 493 :
Verum apud eumdem Regem cures efficere, ut Reginæ pro sustentatione sua honestam Provisionem studeat assignare.
Vide Provisa.
P. Carpentier, 1766.
Charta Phil. Pulc. ann. 1300. in Lib. rub. Cam. Comput. Paris. fol. 120. r°. col. 1 :
Cum carissimus et fidelis Ludovicus comes Ebroicensis frater noster nobis exposuisset, quod assisia seu Provisio, per nos sibi facta, de quindecim milibus librarum Turon. annui et perpetui redditus, minus competenter facta fuerat, etc.
P. Carpentier, 1766.
Provisio Partagii, Partis hereditariæ assignatio. Inventar. Chart. reg. ann. 1482. fol. 42 :
Partagium sive Provisio partagii facta per Robertum comitem Flandriæ Roberto filio suo juniori et secundogenito ; mediante qua Provisione dictus Robertus junior renunciat comitatui Flandriæ.
les Bénédictins de St. Maur, 1733–1736.
Provisio, Omnis apparatus bellicus. Epist. Jacobi Reg. Scot. ad Carol. VII. Reg. Franc. tom. 10. Spicil. Acher. pag. [] 246 :
Proponimus brevi præfatum oppidum cum tali ac tanta Provisione expugnare, quod inimicis prædictis nobis resistendi non erit plena facultas.
Vide Provisiones.
les Bénédictins de St. Maur, 1733–1736.
Provisio, Quodvis convivium. Charta ann. 1202. inter Instrum. tom. 6. Gall. Christ. novæ edit. col. 301 :
Verumtamen quando bajulus tuus albergam vellet accipere, et si tot equitaturas non haberet, secum tamen equitantibus cum suis equitaturis pro regionis consuetudine Provisionem donare tenebimur, scilicet panem et vinum, civatam et pulmentum illius diei et tempore opportuno.
P. Carpentier, 1766.
Aliud vero sonat vox Gallica Provision, in Libert. Jonvil. ann. 1354. tom. 4. Ordinat. reg. Franc. pag. 298. art. 25 :
Auront auctorité lidit eschevin de faire trais et geis et Provision sur lesdiz habitans, pour faire clousons et fermetez dessusdictes et autres nécessitez de la ville.
Ubi Provida est distributio pecuniæ a civibus pro communibus impensis exigendæ. Pro Cautio, providentia, vulgo Prévoïance, précaution, non semel occurrit. Lit. remiss. ann. 1375. in Reg. 108. Chartoph. reg. ch. 39 :
Pierre Douchet fery ledit Guillaume sur son chief en telle maniere, que se n'eust esté la grace de Dieu, avec la Provision dudit Guillaume, il eust esté mort et occis. Provision paternelle,
in Lit. ann. 1371. tom. 5. earumd. Ordinat. pag. 435. Aliæ Caroli VIII. ann. 1497. ex Chartul. Bellil. :
Nos lettres leur pouroient demeurer illusoires en leur grande grief, préjudice et dommage, et plus pourroit estre, ce par nous ne leur estoit sur ce pourveu de nostre Provision et remedes convenables.
[]« 2 provisio » (par C. du Cange, 1678), dans du Cange, et al., Glossarium mediae et infimae latinitatis, éd. augm., Niort : L. Favre, 1883‑1887, t. 6, col. 547a. http://ducange.enc.sorbonne.fr/PROVISIO2
2. PROVISIO, Diploma Pontificium vel Regium, quo quis in possessionem beneficii Ecclesiastici, vel officii alicujus civilis mittitur, quod a Pontifice aut Principe confertur. Litteræ Clementis VII. PP. ann. 1382. tom. 10. Spicil. Acher. pag. 238 :
Omnes Ecclesiæ tam Cathedrales, quam aliæ regulares et sæculares... in electionibus,... Provisionibus, et omnibus aliis plena libertate gaudebunt.
Rolandinus Patav. apud Murator. tom. 8. col. 344 :
Electo die itaque suæ motionis et puncto de consilio suorum astrologorum et sapientum, sua etiam Provisione firmata... suam totam movit (Eccelinus) militiam.
Vide Canonistas.
les Bénédictins de St. Maur, 1733–1736.
Provisiones in Anglia a Romano Pontifice concessas repudiavit easque prohibuit sub pœna capitis Edwardus III. Rex Angliæ, ut discimus ex Chr. Angl. Th. Otterbourne pag. 130 :
Hoc in tempore Papa Clemens sex dignitates ecclesiasticas in Anglia vacantes suis contulit Cardinalibus, novos pro eis in Anglia titulos imponere moliendo. Qua de causa Rex Angliæ offensus, in anno gratiæ 1344. Provisiones, per Papam factas, irritavit, et, ne quis deinceps tales Provisiones auferret, sub pœna carceris et capitis interdixit.
Quod subinde ex eodem Chronographo pag. 176. auctoritate Parlamenti confirmatum est :
Hoc anno (1388.) fuit parliamentum tentum Cantabrigiæ, in quo multa sunt statuta,... de Provisionibus quod regnum non exeant pro acquirendis beneficiis absque licentia Regis.
Et pag. 179 :
In ipso etiam parliamento (ann. 1390.) statutum est, ut nullus de cetero transfretaret ad obtinendum Provisiones sub pœna rebellionis.
Vide mox in Provisor.
les Bénédictins de St. Maur, 1733–1736.
Obtinuit aliquando usus ut Romani Pontifices non modo beneficia ecclesiastica etiam in Galliis concederent, sed et pensiones annuas in iis assignarent[]  ; quibus gravati præsertim Monachi ab ipsismet summis Pontificibus diplomata habere tentaverunt non semel, ut ab iis eximerentur. Bulla Innocentii IV. ex Tabul. S. Albini Andegav. :
Auctoritate nobis præsentium indulgemus ut ad receptionem vel Provisionem alicujus in pensionibus seu aliis ecclesiasticis beneficiis compelii auctoritate Sedis Apostolicæ minime valeatis.
[]« 3 provisio » (par P. Carpentier, 1766), dans du Cange, et al., Glossarium mediae et infimae latinitatis, éd. augm., Niort : L. Favre, 1883‑1887, t. 6, col. 547b. http://ducange.enc.sorbonne.fr/PROVISIO3
3. PROVISIO. Vide supra Provisia.