« »
 
MANUTERIUM 1, MANUTERIUM 2.
[]« 1 manuterium » (par P. Carpentier, 1766), dans du Cange, et al., Glossarium mediae et infimae latinitatis, éd. augm., Niort : L. Favre, 1883‑1887, t. 5, col. 254b. http://ducange.enc.sorbonne.fr/MANUTERIUM1
1. MANUTERIUM, ut Manutergium. Pontif. MS. Mogunt. fol. 23 :
Episcopus det subdiacono patenam ad tangendum posteaque calicem vacuum cum Manuterio dicens, etc.
Vide Subdiaconus. Occurrit etiam in Testament. ann. 1332. in Guden Syllog. pag. 632.
[]« 2 manuterium » (par P. Carpentier, 1766), dans du Cange, et al., Glossarium mediae et infimae latinitatis, éd. augm., Niort : L. Favre, 1883‑1887, t. 5, col. 254b. http://ducange.enc.sorbonne.fr/MANUTERIUM2
2. MANUTERIUM, Alia notione, f. Candelabri species ad formam manus, cujusmodi est illud quod Bras vocamus. Chron. Forojul. ad ann. 1298. in Append. ad Monum. eccl. Aquilej. pag. 28. col. 2 :
De Stellis, quæ sunt super altare majus projecit (fulgur) ad terram ultra xij. et Manuteria, quæ sunt circa altare.