« »
 
TRIBULARE 1, TRIBULARE 2.
[]« 1 tribulare » (par les Bénédictins de St. Maur, 1733–1736), dans du Cange, et al., Glossarium mediae et infimae latinitatis, éd. augm., Niort : L. Favre, 1883‑1887, t. 8, col. 176b. http://ducange.enc.sorbonne.fr/TRIBULARE1
1. TRIBULARE proprie Tribulis tundere, comminuere, ut Catoni de Re R. cap. 23. metaphorice vero Affligere, vexare, in Bibliis sacris passim ut et apud Scriptores ecclesiasticos : quod improbat Vossius lib. 1. de Vitiis serm. cap. 34.
P. Carpentier, 1766.
◊ Hinc nostris Tribouler, eodem intellectu. Lit. remiss. ann. 1379. in Reg. 115. Chartoph. reg. ch. 169 :
Regnault de Villiers renommé d'estre usurier, et de grever, Tribouler et dommager le menu pueple, etc.
Unde Tribouleur et Tribulerres, qui ita agit. Lit. remiss. ann. 1382. in Reg. 122. ch. 177 :
Icellui Conte, qui estoit homme très-rioteux, emputeur de gens et Tribouleur, eust fait adjourner à ce jour le suppliant, etc.
Mirac. MSS. B. M. V. lib. 1 :
Se vous fuissies uns Triboulerres,
Uns useriers, uns amasserres, etc.
Inde etiam substantivum Tribol et Tribou, Afflictio, animi dolor, in Comment. ad Psal. ex Glossar. ad calcem Joinvil. edit. reg. :
Dex delivre Israel.... de toz leur Tribous.
Ubi Psal. 24. v. 22 :
Libera Deus Israel ex omnibus tribulationibus suis.
Et Psal. 80. v. 8 :
In tribulatione invocasti me, et liberavi te.
Quæ sic Gallice redduntur ibid. :
En ton Tribol m'apelas, et je te delivrei.
[]« 2 tribulare » (par les Bénédictins de St. Maur, 1733–1736), dans du Cange, et al., Glossarium mediae et infimae latinitatis, éd. augm., Niort : L. Favre, 1883‑1887, t. 8, col. 176b. http://ducange.enc.sorbonne.fr/TRIBULARE2
2. TRIBULARE, Turbare, turbulentum facere, Gall. Troubler. Statuta Massil. lib. 2. cap. 41. de operatoriis Blancariorum :
Ne perturbent, vel misceant, vel Tribulent suas calquerias vel torcularia, quando eas vel ea curabunt.... Imo aquam [] pausatam et claram, quanto plus poterunt inde ejiciant, ne cum aqua prædicta fimus seu lutum in dictis calqueriis seu torcularibus contentum ad portum possit decurrere
.
Tribulatio, in Glossis antiquis MSS. Contritio, amaritudo, ærumna, calamitas, afflictio, in Scripturis sacris et apud Scriptores ecclesiasticos sæpissime.
P. Carpentier, 1766.
◊ Tribouler, pro multa agere, maximam dare operam ; quod in malam partem accipitur, in Lit. remiss. ann. 1410. ex Reg. 164. Chartoph. reg. ch. 248 :
Icellui deffunct Triboula et fist tant par son malice, qu'il fist excommenier le suppliant. Tribuler
vero, Turbate agere, movere sonat, in aliis ann. 1402. ex Reg. 157. ch. 305 :
Ainsi comme le suppliant Tribuloit et démenoit ses mains parmi ledit coffre, etc.
Hinc Troubleur, Perturbator, in Lit. Caroli VI. ann. 1413. ex Memor. H. Cam. Comput. Paris. fol. 18. v° :
Toutes lesquelles choses ont esté faites à l'instigation, impression, violence, importunité et pourchas d'aucuns séditieux, Troubleurs de paix, malveillans, etc.
Eo etiam pertinere videtur vox Tribert, in Lit. remiss. ann. 1414. ex Reg. 167. ch. 331 :
Icellui prestre appella l'exposant Tribert et malotru,.... à quoy icellui exposant eust respondu qu'il n'estoit Tribert ne malotru : mais estoit homme paisible.
Nisi tamen dissolutum et libidinosum hominem significet, quo sensu vox Trubert intelligenda videtur, in aliis Lit. ann. 1359. ex Reg. 90. ch. 180 :
Quant icellui Jehan ot oy que icellui Vincent l'ot appellé Trubert, etc.
Aliæ ann. 1399. in Reg. 154. ch. 727 :
Lequel Colart respondy qu'il n'estait pas paillart ne Trubert. Trubart,
in aliis ann. 1377. ex Reg. 111. ch. 197. Unde Tribouil, pro Trouble, tumulte. Rixa, contentio, tumultus, perturbatio. Joinvil. in S. Ludov. edit. reg. pag. 141 :
Il ot à un parlement, qui fu à Paris, grant Tribouil de moy et de l'évesque Pierre de Flandres.
Lit. remiss. ann. 1390. in Reg. 139. ch. 41 :
Tandis qu'ilz se débatoient en ce conflict et Tribouil, icelluy suppliant soy sentant ainsi feru, etc.
Et Tribou, Commotio, succussus, vulgo Agitation, secousse, in allis ann. 1448. ex Reg. 179. ch. 204 :
Icellui Bertran fut mis en une charrete à beufs, pour estre porté au cizurgien ou medecin ; mais avant qu'ilz peussent estre là, pour le Tribou de la charrete, etc.