« »
 
[]« 1 agalma » (par C. du Cange, 1678), dans du Cange, et al., Glossarium mediae et infimae latinitatis, éd. augm., Niort : L. Favre, 1883‑1887, t. 1, col. 135c. http://ducange.enc.sorbonne.fr/AGALMA1
1. AGALMA,
Figura quasi agens imaginem alterius
, uti nugatur Franciscus de Sacraquercu, ex alio forte. In Gloss. MSS. Agalma, dicitur Aposfragisma, vel imago sigilli, ἄγαλμα, simulacrum. Martianus Capella lib. 6. de Pallade :
Quam docto assimilant habitu, qui Agalmata fingunt.
al. firmant ; Forcell. conjecit : formant. Charta Edgari Regis pro Westmonasteriensi Ecclesia ann. 968 :
Ego Dunstanus hanc libertatem Crucis Agalmate consignavi.
Infra :
Nitebat enim progenerum nobilitate, florebat bonitatum Agalmate.
Rursum pag. 136 :
Probitatum Agalmate florens.
Dudo Decanus S. Quintini in Præfat. ad Acta Normannorum :
Alloquio celebris, virtutum Agalmate pinguis.
Bulla Johannis Papæ XV. pro Monasterio S. Eligii Noviomensis ann. 988 :
Et ut hujus auctoritatis status inviolabilem obtineat firmitatem per temporis futuri decursus Agalmatis nostri impressione subtersignamus.
Utuntur Fridegodus in Vita metrica S. Wilfridi cap. 47. Herigerius in Vita S. Landelini, etc.
◊ Sed aliud videtur sonare apud Raynerum Monach. Cellensem in Miraculis S. Gisleni :
Corpus sindone munda diligentissime involutum, et sub Agalmatis clave firmissime obseratum in eadem urna deponitur.
Ubi agalmatis clavis videtur esse sigillum clavi impressum, cujusmodi [] passim habent antiquariorum scrinia.
les Bénédictins de St. Maur, 1733–1736.
◊ Mabillonio in hunc locum sæc. 2. Actor SS. Ord. S. Bened. pag. 797. ait, Agalma hic accipi debere pro scrinio. Agalma, inquit,
simulacrum, ad templorum ornamentum, hoc loco scrinium
. Malo cum Cangio Agalma interpretari Sigillum, vide supra Glossar. Hoc sensu Imago sæpius usurpatur. Charta Rudolfi Archiep. Remens. ann. 1123. ap. Warnkœnig. Hist. Flandr. vol. 3. pag. 230 :
Tenore præsentis paginæ confirmamus... additamento etiam imaginis nostræ... corroboramus.
Clavis agalmatis porro est Sigillum quod claudit, quod aperiri non sinit.