Cavalheirium, Eadem notione. Transactio inter abbatem et monachos Crassenses ann. 1351. ex libro viridi fol. 53 :

Conventus habet, tenet et possidet botum, fortiam, redditus et proventus agrayrales cum medietate decimæ et primiciæ, et cum jurisdictione alta et bassa in loco et terminalibus S. Martini de Curtibus... et etiam totum illud Cavalheirium, quod fuit uxoris Guillermi Pilifortis domicelli quondam cum suis juribus, quod dicta uxor... habebat in loco et terminalibus de Blumaco.

Cavalaria, Eadem notione. Libert. Petræ-assis. ann. 1341. in Reg. 74. Chartoph. reg. ch. 647 :

Item quod habitatores dictæ villæ... possint emere, et donationes recipere, vel ad feudum seu in emphiteosim terras et possessiones quascumque ;.... nisi tamen res essent francales, seu de Cavalaria, vel militares.

Cavalharium, Cavalherium, Pari significatu. Charta ann. 1389. in Reg. 138. Chartoph. reg. ch. 288 :

Acquisivit capitulum Narbonense a Petro Conilhi omnia jura sibi competentia in et super quodam Cavalherio, sito in termino de Laurano..... Item ab executoribus testamenti domini cardinalis Narbonensis duo Cavalharia parva.

Cavallerinum, Eadem acceptione, in Martyrol. MS. eccl. SS. Steph. et Sebast. Narbon. :

Anno nativitatis Domini 1385. fuit ordinatum, quod attentis tantis beneficiis per dominum Petrum de Indicia cardinalem Narbonensem et olim archiepiscopum factis,... et præcipue de quodam optimo Cavallerino, sito in castro S. Marcelli prope Narbonam, etc.

Cavallairivum, simili sensu. Pact. inter archiep. et vicecom. Narbon. ann. 1232. ex Bibl. reg. cot. 2 :

Item petebat dom. Aimericus sibi restitui quoddam Cavallairivum, quod fuit Berengarii de Moniano, et est in terminio grangiæ de Terrallo ; quod dictum Cavallairivum et grangia dicebat teneri et debere teneri ab eodem domino Aimerico.

Cavalleria. Apud Aragones Ricis hominibus jus antiquum erat in omnibus civitatibus atque oppidis maxima vectigalia pro Militibus alendis assignari, quæ stipendiariæ portiones vocabantur Honores et Cavalleriæ. Portio unius Militis, apud Lucam Tudensem in Chronico æra 880. Charta Jacobi Infantis Aragoniæ ann. 1256. laudata tom. 5. SS. Junii pag. 651. qua confirmat et jurat omnia privilegia, franquitates, Cavallerias, donationes et concessiones, habitatoribus Majoricarum datas et factas ab illustrissimo domino Jacobo Rege Arragonum. Usatici Barcinonenses MSS. editi a Raimundo Berengarii et Adelmodi Comit. Barcin. cap. 4 :

Miles vero si Cavallariam dimittit, dum eam tenere possit, nullo modo judicetur, nec emendetur sicut Miles. Cavallariam satis dimittit, qui cavallum et arma non habet, nec fevum de Milite tenet, et in hostes et cavalcadas non vadit, nec ad placitos et curias sicut Miles, nisi senectus eum detinuerit.

Iidem Usatici cap. 18 :

Omnes homines debent firmare directum senioribus suis, ubicunque seniores eorum eis mandaverint in suo : ad Potestatem quoque vicecomites et comites sui per unumquodque castrum cum honore suo per 100. uncias auri Valentiæ ; Miles vero per 10. per unamquamque Cavalleriam terræ, per castrum cum adempramento ejus per alias 10. per fevos minores secundum eorum valorem : per hominaticum namque, per mediam Cavalleriam terræ de hoc quod ad fidem pertinebit.

Vitalis Episcopus Oscensis apud Hieron. Blancam in Comment. Rer. Aragon. pag. 730 :

Ille Ricus homo, qui habet 40. Cavallerias, potest sibi retinere 4. etc.

Infra :

Casus autem amissionis honorum et Cavalleriarum sunt hi, etc.

Cavalerias de Honor, Stipendia illa nominabant, quibus Rici homines Milites suos, vel Militum filios, Infanciones vocatos, afficiebant : eis enim dari poterant, vel debebant, dabanturque vel in pecunia, vel in fructibus, aut vacuis possessionibus, ut cuique Rico homini liberum erat ; ab eo autem quod vectigalia Ricorum hominum Honores sunt vocata, et ipsa etiam alimentaria Militum ac Infancionum stipendia, quia in iisdem illis honoribus decernebantur, Cavallerias de Honor vocari consueverunt.

Qui autem tenent Cavellerias honoris, tenentur servire dom. Regi tempore guerræ per tres menses in anno, in eundo, stando, et redeundo

, in Observ. Foror. Aragon.

Cavalleriæ de Mesnada, prioribus erant dignitate inferiores. Ita autem appellabant singulas eas stipendiarias portiones, quas Reges de Regalis patrimonii subsidiis, domesticis suis ac palatinis hominibus impertiebant. Sed de Mesnadariis agitur suo loco.

Cavalleriæ Acostumbradas dar como de Honor, et como de Mesnada, ita dictæ, quod interdum quæ unius generis erant, ad alteram traducerentur : verbi gratia cum Cavaleria de Honor fiebat Cavaleria de Mesnada, vel e diverso, id est, mutabilis aut immutabilis. Nam Cavalleriæ de honor perpetuæ erant, aliæ ad libitum a Rege, a quo nude pendebant, conferebantur. Vide Foros Aragon. lib. 7. tit. de Cavalleriis.

Cavallaria occurrit etiam in Charta Caroli C. Imp. ann. 37. pro Monasterio S. Bertini, quæ est prima Chartularii ejusdem Monasterii Guerardo 57. pag. 124. :

His rebus adjecimus ad victum Fratrum villam nomine Hegebort Liegesborth cum omni integritate sua, ut olim fuit, exceptis Cavallariis tribus

. Vide Militia, et Michaelem del Molino in Repertorio Fororum Aragon. in voce Cavallaria.

Cavalleria, Ars equestris. Ars de Cavalleria recensetur in Catalogo Operum B. Raymundi Lulli, tom. 5. Junii pag. 699.

Caballus Domitus, in Lege Longob. lib. 2. tit. 21. § 6. 7. 25. Rothar. 254. 256. et in Charta Romualdi Ducis Beneventani in Chr. S. Sophiæ pag. 607. Caballos centum inter Domitos et domandos, apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 801. Caballus, scutum, lancea, in clientelæ signum quotannis regi data, memorantur in duabus Chartis anni 1437. pro ecclesia Magdeburgensi, apud Eccardum in Probat. Hist. Marchionum Orientalium col. 136. et 138. Charta Ludov. Pii ann. 825. pro Ecclesia Brivetensi apud Baluzium in Capit. vol. 2. pag. 1426 :

Ad partem regis annuatim caballum unum cum scuto et lancea præsentassent et in postmodum ab omni exactione vel de functione publica aut privata immunes et liberi essent.

Adde chart. ann. 856. ap. Schœpflin. in Alsat. Diplom. num. 105. vol. 1. pag. 85. Aliam ann. 858. ibid. num. 108. pag. 88. Charta Carol. Simpl. ibid. num. 129. pag. 103 :

Omni anno ob hoc ei dentur inde duo Gaballi, sive duo camisilia bona, aut etiam quatuor carre vini.

Caballus Medianus, in Tradit. Fuld. lib. 1. cap. 149. et in Lege Alaman. cap. 80. § 2. medii pretii. Germ. olim Meid, Maide. Vide Frisch. Lexic. v. Meide. Adel.

Caballus Spadatus, in Lege Salica tit. 40. § 3. castratus.

Caballus Agrestis. Vide Equifer.

Caballus Magnus, idem qui Dextrarius, Major et cataphractus, quo potissimum utebantur in præliis. Vita Eduardi II. reg. Angl. pag. 119 :

Dextrarii et Magni Caballi ipsius Petri, vel verius domini regis morabantur.

Caballus Padi, perperam pro Spadatus, in Testam. Bertichr. episc. Cenoman. tom. 1. Jun. pag. 725. col. 1 :

Donet eis Caballos padi duos, et poledros congregales duos, etc.

Vide Poledrus.

Cavallus, apud Nicolaum I. PP. in Resp. ad Consulta Bulgarorum cap. 40. Agobardum in lib. de Dispens. cap. 28. et lib. Contra judicium Dei cap. 2. in Concil. Legion. ann. 1012. can. xi. etc.

Caballorum Pastus, Saginationes. Vide Pastus.

Caballarii, Equites. Gloss. Lat. Græc. : Caballarius, ϰέλης, ἱππεύς. Gloss. Basil. : Καϐαλλάριος, ἕφιππος, ὁ ἐν ἵππῳ ϰαθήμενος, ϰάϐαλλος γὰρ ὁ ἵππος. Glossar. Isid. : Caballarius, Alaris, hoc est, Eques qui in ala militat, juxta quod ait Vegetius 11. 1 :

Equitum alii Alares dicuntur, quod a similitudine alarum ab utraque parte protegant.

Equites in castris solebant alas occupare. Monachus Egolismensis in Carolo M. cap. 18 :

Erantque in ipso 12. Caballarii, qui per 12. fenestras completis horis exibant.

Hincmarus Opusc. 5 :

Per villas, in quibus non solum homines Caballarii, sed etiam ipsi Cocciones rapinas faciunt.

Parvum Chartular. S. Victoris Massil. fol. 19 :

Donamus S. Victori... mansum de Casteneto, quem accepimus in emendam pro Gaussimo nostro Caballario qui fuit occisus, ut Monachi orent pro anima ejus.

Tabular. S. Florentii :

Hamo Caballarius de Livriaco multas querelas adversus Monachos de Livriaco habebat.

Tabular. S. Vincentii Cenoman :

Cui contulerat unum etiam Caballarium cum omni beneficio suo in villa quæ vocatur Arduin, etc. Actum regnante Roberto Rege.

Breviarium villarum S. Audomari ex MS. Folquini in Tabulario ejusd. loci :

Hlodeger Caballarius habet mansum dominicatum, etc.

Similia non semel ibidem leguntur. Adde Fragm. Polypt. Sithiens. ap. Guerard. post Irminon. pag. 396. sqq. cap. 15. 13. 1. 5. 16. 18. Editori est Qui cum equo militat vel famulatur. Conf. eundem in Prolegom. ad Chartul. S. Petri Carnotens. § 26. Polyptych. Mauromonaster. ap. Schœfl. Alsat. Diplom. num. 249. vol. 1. pag. 197 :

Mansa 7. et dimidium, que cum caballis serviunt.

Confer mox Caballicare, Arare et Caballeritia. Vide Otton. Frising. lib. 1. de Gest. Frederici cap. 24. Concilium Narbonense anni 1054. cap. 20. Ekkehardum Abb. apud Marten. tom. 5. Ampliss. Collect. col. 524. et V. Cl. Jac. Petitum post Pœnitentiale Theodori pag. 389. Καϐαλλάριοι Theophani in Heraclio, Theophylacto Simocattæ lib. 5. cap. 13. auctori Vitæ S. Nili pag. 56. etc. Præsertim vero ita dicti Græcis nuperis Milites, seu equestri dignitate donati, quos Chevaliers appellamus. Ita Anna Comnena in Alexiade pag. 411. Pachymer. lib. 1. cap. 30. 31. lib. 4. cap. 31. lib. 12. cap. 11. et Cantacuzenus lib. 1. cap. 42. lib. 3. cap. 27. Vide Gloss. mediæ Græcitatis.

Caballerius, in Charta anni 1008. ex Archivo S. Victoris Massil. :

Donamus unum mansum Caballerii in villa, etc.

Occurrit rursus in Actis SS. Benedict. sæc. 6. part. 1. pag. 312.

Caballarii interdum, qui Caballos habent, ut est in Capitul. Caroli C. tit. 31. § 26. Edict. Pistens. ann. 864. Pertz. pag. 488.,

et cum Comitibus suis in hostem pergere, et debitos paraveredos præstare tenebantur.

Adde Capitul. ann. 807. cap. 6. Capitul. Aquens. Pertzio pag. 149.

Caballarius, qui equos curat, Agaso. Gloss. vetus. : Caballarius, ἰπποϰόμος.

Cavallerius, Miles Cavallero, Hispanis. Occurrit apud Diago lib. 2. de Comitib. Barcin. cap. 162.

Caballarius, Cavallarius, Nuncius, tabellarius, Ital. Cavallaro, Gall. Courier. Epist. card. de Malatestis ann. 1410. apud Marten. tom. 7. Ampl. Collect. col. 1168 :

Die Mercurii hora tardissima appulit Franchus Caballarius magnificentiæ vestræ,... et mihi breve vestrum detulit.

Annal. Placent. ad ann. 1444. apud Murator. tom. 20. Script. Ital. col. 887 :

D. Franciscus Anguissola rediit cum copia literarum ducalium, quas dixit fuisse consignatas tabellario sive Cavallario.

Cavalerii, inter Vicarii ministros recensentur, in Stat. Montis-reg. pag. 3 :

Statutum est, quod dom. vicarius teneatur, et postea usque ad finem sui officii vel regiminis, semper tenere duos milites socios, qui vulgariter appellantur Cavalerii.

Caballator, Eques, in Glossis Arabico-Lat. Cavalcatore, Italis.

Cavallaria, Cæremonia militis inaugurandi. Testam. ann. 1230. apud Cenc. inter Cens. eccl. Rom. :

Item volo quod expensæ ad Cavallariam Monaldi fratris mei, quando fiet miles, communiter fiant, tam de bonis meis, quam de bonis ejusdem Monaldi.

Cavalleria, Equitatus. Academ. Crusc. Cavalleria, milizia a cavallo. Stat. Montis-reg. pag. 17 :

Ordinatum est pro utilitate et decore reipublicæ præsentis civitatis, quod nulla persona, quæ non sit de nobili genere... et quod ita constet publice et palam per publicam vocem et famam, possit esse in officio Cavalleriæ et ad illud admitti.

Caballarium Feretrum, Species lecticæ seu rhedæ caballis vectæ.

Feretrum ejus Caballarium, quo infirmus vehi solebat

, in Actis SS. April. tom. 3. pag. 780.

Cum ad prædicandum populo propter debilitatem corporis in Feretro Caballario duarum rotarum duceretur

, ibid. pag. 782. Agitur de S. Erconwaldo Episc. Londin.

Caballarium Feretrum, Lectica equis imposita, ut interpretantur docti Editores ad S. Geolfrid. tom. 7. Sept. pag. 136. col. 1 :

Cum ad hoc per infirmitatem deveniret, ut equitare non valens, feretro Caballario veheretur, etc.

Caballatio, Munus alendi equos publicos, vel pecunia, quæ ad id præstabatur, idem forte, quod fodrum sequioribus sæculis dictum, in leg. 14. Cod. de Erogat. mil. annon. (12, 38.) Vide Cujac. et Jacobum Gothofred. ad hanc legem.

Caballata, Quantum caballus ferre solet. Charta anni 1234. Bibl. Sebusianæ pag. 51 :

Ego Rodulphus de Thoria pro remedio animæ meæ... concessi unam Caballatam vini puri, in vinea mea de Mouvant, domui de Valone annuatim persolvendam.

Caballicare, Cavallicare, Caballo vehi, equitare, Italis, Cavalcare. Lex Salica tit. 25 :

Si quis caballum sine permissu domini sui ascenderit, et eum Caballicaverit.

Edit. Heroldi habet Caballaverit. Monachus Sangall. lib. 1. cap. 22 :

Per campum istum Caballicans.

Usurpant Edictum Rotharis tit. 105. § 17. Lex Langob. lib. 1. tit. 23. § 1. Rothar. 345. et 348. Lex Aleman. tit. 71. Anastas. in Conone PP. Haimo in Homil. Luitprand. lib. 3. Hist. cap. 4. Vita S. Vulmari Abbat. cap. 13. etc. Græci recentiores ϰαϐαλλιϰεύειν dicunt. Vide Gloss. Meursii, Fabroti ad Cedrenum, et mediæ Græcitatis. Chart. ann. 816. ap. Neugart. Cod. Diplom. Alemann. num. 187. vol. 1. pag. 158 :

Si mihi contigerit ad palatium, vel ad Italiam pergere, tunc semel mihi hominem Cavallicantem ad serviendum et unum cavallum bene onustum provideant.

Caballicare, pro Arare, quia Caballis aratur. MS. Codex Folquini ex Archivo S. Audomari in Breviario villarum ad hanc Ecclesiam pertinentium :

Isti unaquaque hebdomada faciunt duos dies, si non Caballicant.

Et infra :

Caballicat de terra censali bun. 12.

Fragment. Polypt. Sithicus. post Irminonem pag. 398. cap. 7. 13. 20.

Caballicare Super Aliquem, in eum incurrere, ei bellum inferre. Statuta Suavii S. Severi in Capite Vasconiæ Abb. ann. circiter 1100. inter Anecd. Marten. tom. 1. col. 279 :

Item statutum fuit, quod si Abbas, vel sui, injuriam passi fuerint ab aliquo, et injuriator judicio stare noluerit, et Abbas propter injuriam sibi illatam Caballicare super eum voluerit, vel contra eum exercitum movere, burgenses (S. Severi) de præcepto Abbatis, super injuriantes ipsum sequantur : et si quis sine licentia Abbatis a Cavallicatione abfuerit, sex solidos Abbati persolvat.

Caballicata, Incursio, Cavalcata, Italis. Luithprandus lib. 4. cap. 14. Pertz. vol. Script. 3. pag. 314. :

Cumque eodem pervenisset, et Caballicatas, ut vulgo aiunt, circumcirca dirigeret.

Cabalcata. Epistola Frederici II. Imp. ann. 1244. in Dissert. Hist. de Comitatu Comacli pag. 119 :

Volumus etiam declarari jura nostra in Marchia et Ducatu... videlicet de exercitu, Cabalcata et parlamento, mercato et procuratione, quæ nos tanquam advocati, patroni et defensores Ecclesiæ habere debemus.

Et infra :

Super declaratione facienda super jure quod habemus in terra Ecclesiæ, petivimus expresse apponi de exercitu, parlamento, Cabalcata, fodro et procuratione.

Pertz. vol. Leg. 2. pag. 350. 352. 518. Vide Hostis sub finem.

Caballicatio, Eadem notione. Tabula fundationis S. Severi in Vasconia :

Nec in hostem, nec in Caballicationem esse ducturos.

Charta Ricardi Regis Angliæ, qua ejusdem S. Severi privilegia confirmat ann. 1190. apud Marten. tom. 1. Anecdot. col. 637 :

Concessi etiam eidem monasterio, ut nullus Archiepiscopus, nec Episcopus, nec ego ipse..... præsumat..... immissiones aliquas facere, nec in hostem, nec in Caballicationem ducere milites, vel pedites, etc.

Decretum Synodale de Trevia Dei post Concilium Islebonense ann. 1080 :

Cæterum in hac pace nullus, nisi Rex aut Comes hujus patriæ Caballicationes aut hostilitatem faciat : et quicunque in Caballicatione aut hostilitate Regis fuerit, etc.

Caballeritia. Polyptychus S. Remigii Remensis :

Hrobertus ingenuus tenet mansum ingenuilem 1. qui habet censum similiter, facit pro eo Caballeritia.

Id est, pro eo tenetur ire in exercitum, seu in aciem domini, vel saltem operam caballi præstare. Vide Hostis.

Caballada, Opera caballi. Tabular. Celsiniacense :

Unum sextar. de civada, et 2. sext. vini, et 6. den. pro carne, et Caballadam, et corregium.

Cavalagium, Eadem notione. Instrum. ann. 1294. Hist. Dalphin. tom. 2. pag. 74 :

Talliis, toltis, quæstis, adempris, vintenis, cavalcatis, stabilitis, mero et mixto imperio, et omnimoda jurisdictione, operibus, manu operibus, cretifodinis, lapidicinis, argenti fodinis, auri fodinis, Cavallagiis, coroatis, fogagiis, etc.

Calvacada. Charta Oddonis Episc. Vapincensis ann. 1271. inter Instrum. tom. 1. novæ Gall. Chr. col. 88 :

Et prædictis faciet dictus dominus episcopus Calvacadam prædicto domino regi et suis, præmissa sibi denuntiatione ante per tres septimanas.

Cavalcata. Statuta Ludovici Regis Franc. ann. 1154. apud Marten. tom. 1. Anecd. col. 438 :

Sed et si plures emptores (præpositurarum, baillivarum, etc.) fuerint, unus tamen jurisdictionem exerceat, et immunitate gaudeat in Cavalcatis, talliis, seu collectis, et aliis oneribus publicis.

Charta Guigonis Comitis forensis ann. 1224. tom. 1. Maceriarum Insulæ Barbaræ pag. 136 :

Omnem talliam sive toutam, exercitum sive Cavalcatam.

Statuta Forojul. ann. 1235. ex archivo S. Victoris Massil. :

Statuimus ut barones et milites et homines faciant domino Comiti Cavalcatas sub hac forma, videlicet ut milites et homines per quadraginta dies expensis propriis in comitatu Provinciæ.... contra eos qui dominum Comitem offenderent.... pro sex focis unus pedes.... Si dominus Comes obsidere vellet aliquod castrum.... vel faceret ei inimicus bellum campale, etc.

Vide Hostis.

Cavalcata, Pompa equestris, Ital. Cavalcata, Hisp. Cavalgada, Gall. Cavalcade. Processus de B. Jacobo Bitectensi, tom. 3. April. pag. 532 :

Ipseque ascenderit in solarium quoddam, ut videret Cavalcatam.

Vide Vitam B. Oldegarii, tom. 1. Martii, pag. 490.

Calvacata. Charta Philippi Franc. Regis ann. 1331. pro Monachis Bonævallis in Chartulario ejusd. loci :

Necnon in possessione et saisina habendi assiem et Calvacatam, tallias et subventiones ab hominibus Bonævallis.

Arrestum Parlam. 11. Maii ann. 1331. pro iisdem Monachis :

Ad solvendum Comiti Carnotensi centum libras Turon.... et ad præstandum eidem Calvacatam pro guerra.

Calvachia, Eadem notione, Gall. Chevauchée. Charta Aelidis Ducissæ Britan. ann. 1213 :

Homines dicti Prioris ibunt in exercitu meo et Calvachia mea cum aliis hominibus meis de Lamballia, etc.

Calvagaria. Charta Andreæ de Calviniaco pro hominibus S. Karterii apud Thomasserium Consuetud. Biturig. pag. 90 :

Immunes erunt talleis, charreis, falcationibus, fenacionibus et omnimodis bienniis, salvis mihi exercitibus et Calvagariis meis, in quibus me sequentur per tres dies tantum.

Cavalcatus, Eadem significatione. Litteræ Regis Angl. ann. 1324. apud Rymer. tom. 4. pag. 76 :

Præfatus Rex (Franciæ) exigit, et a nobis auferre conatur ; videlicet immediatam jurisdictionem dicti loci S. Sacerdotis.... in quo ressortum, Cavalcatum et omnem superioritatem nos et progenitores nostri habuimus.

Cavalcatus, Expeditio militaris, incursio. Charta Regis Angl. ann. 1353. apud Rymer. tom. 5. pag. 773 :

Inhibentes ne Cavalcatus aliquos super gentes ipsius Caroli, vel in terris sibi subjectis, faciant, vel prisones aut redemptiones capiant, aut alia dampna vel mala aliqua eis, vel eorum alicui, inferant, durantibus treugis supradictis.

Cavalgada, Idem quod Cavalcata seu Caballicata. Charta Raymundi Comitis Tolosani ann. 1189. apud Acher. tom. 8. Spicil. pag. 204 :

Salvo tamen albergo et Cavalgada, et omne hominium, quod Gardanenses nobis facere debent, etc.

Responsum Concilii Vaurensis ad Petrum Regem Arragonum inter Hisp. tom. 3. pag. 481 :

Ut illa jura quæ habebat in castris aliorum hæreticorum.... sive alberga, sive quista, sive Cavalgada eidem integra remanerent.

Cavaltheia, Eadem notione. Charta anni 1194. inter Instrum. tom. 3. novæ Gall. Chr. col. 80 :

Philippus quondam Flandriæ Comes... concessit Deo et ecclesiæ nostræ Atrebatensi in manu nostra, quidquid habebat Atrebati in districtu nostro, sibi tamen de assensu nostro retinuit in vita sua, in parte districti quæ dicitur Strata, exercitum, Cavaltheiam, talliam, altam justitiam, etc.

Cavangada. Charta fundationis Abbatiæ S. Mariæ apud Santonas inter Instrum. tom. 2. novæ Gall. Christ. col. 480 :

Nos in eo ibi arbergamentum, aut exercitum, quæstam, procurationem aliquam, aut Cavangadam vi aut terrore aliquo ulterius (non) habeamus.

Cavallaticum, Eadem significatione. Charta anni 1235. ex parvo Chartulario S. Victoris Massil. :

Petebat Abbas S. Victoris.... ut nobilis vir W. de Turriis cessaret a Cavallatico, et a quistis, et talliis.

Et infra :

Dicimus quod W. de Turriis disistat et girpiscat domino Abbati.... Cavallaticum, et quistas, et toutas, et omnes alias exactiones.

Cabalgata, Cavalgada, Equitum manus, Ital. Cavalcata. Testam. Raim. Trencav. ann. 1154. inter Probat. tom. 2. Hist. Occit. col. 550 :

Et mala quæ ego feci cum mea Cavalgada in Rossilono domibus Templi et domibus Hospitalis, ..... et infractiones quas ego in eadem terra ecclesiis cum eadem Cabalgata, etc.

Cavalgada Pacis, Militum convocatio seu conventus, ut paci jurandæ intersint. Pact. inter archiep. et vicecom. Narbon. ann. 1232. ex Bibl. reg. cot. 2 :

Ad quæstionem præconizationis sic respondet (vicecomes) quod archiepiscopus iste nullo tempore quasi possedit, nec antecessor suus, nisi parvo tempore, et tunc non jure archiepiscopi, sed legati et paciarii, eo casu cum propter Cavalgadas pacis necesse erat præconisari.

Cavalaria, Cavallaria, Equitum incursio, Ital. Cavalcata. Stat. Vercel. lib. 1. pag. 18. v° :

Si equus mortuus vel mangagnatus esset pro sua Cavalaria vel aliena, etc.

Et lib. 3. pag. 59. r° :

Quod nullo tempore dicti officiales eligantur, nec Cavallaria possit imponi modo aliquo vel ingenio, nisi de voluntate credentiæ coadunatæ in palatio communis,... aliter nullo modo Cavallaria possit poni.

Pluries ibidem.

Cavaleata, Eadem notione. Stat. Forojul. ann. 1233. ex Tabul. S. Vict. Massil. :

Statuimus quod si quis miles equum perdiderit in Cavaleatis, pretium sit mille solidorum Raymundensium.

Calvacatus, Simili significatu. Stat. Montis-reg. pag. 46 :

Item statutum est quod aliquis non possit habere aliquos clientes de eundo ad exercitum vel Calvacatum, nisi super hoc fuerit specialiter ordinatum per consilium civitatis Montisregalis.

Caballatio, Equitatio, Gall. Chevauchée. Charta Ludov. VI. reg. Franc. ann. 1115. in Tabul. S. Petri Carnot. :

Nullus regiæ potestatis minister aliquam justitiam clamare præsumat, ..... nec corveiam, nec ire in nostram Caballationem, neque in hostem, etc.

Calvauchia, Pari intellectu, in Charta ann. 1214. ex Chartul. Lingon. fol. 68. r° :

Nec in aliquam Calvauchiam ibunt, nisi de assensu nostro.

Chevalcheia, Eadem acceptione. Charta ann. 1223 :

Et in expensis ejus teneor ire, si voluerit, in exercitum et Chevalcheiam suam.

Cavalcaria, Servitium militare cum equo. Charta Ludov. VI. reg. Franc. ann. 1122. in Reg. 62. Chartoph. reg. ch. 200 :

Præcipimus ut tam ipse quam hæres ipsius..... sit liber ab omni servitio, et per nomen ab omni expeditione et Cavalcaria.

Cavalcata, Eadem notione. Pact. inter Carol. comit. Prov. et capit. S. Salvat. Aquens. ann. 1292. ex schedis Pr. de Mazaugues :

Dicebant.... homines dicti burgi teneri ad Cavalcatas personales faciendas ipsi domino regi, prout homines civitatis Aquensis jam dicto domino regi præfatas Cavalcatas facere tenentur.

Chevalcata, Eodem sensu. Charta Odonis episc. Tull. ann. 1221 :

Præterea idem comes Wademontis..... illos homines ad ipsas Chevalcatas nullatenus transducet, qui tringinta et quinque annos excesserint, etc.

Cavalga, Eadem acceptione, in Conc. Avenion. ann. 1326. cap. 33. apud Labb. tom. 11. Concil. col. 1736 :

Item quod dicti seculares..... hospitalia usibus pauperum deputata, occasione Cavalgarum, talliarum, quæstarum, vel aliarum illicitarum exactionum, quocumque nomine appellentur, nec onerare nec molestare præsumant.

Calvata, Eadem notione, in Placito ann. 918. inter Probat. tom. 2. Hist. Occit. col. 57 :

Unde servicius debet exire circa et quarta Calvata, sicut alii Spanii debent facere de illorum aprisione.

Chevacheya, in Charta S. Ludov. ann. 1243. ex Reg. 30. Chartoph. reg. ch. 118 :

Castrum de Mareis et redditus, quos habemus in eo, cum omnibus feodis et Chevacheya totius terræ prædictæ penes nos retinemus.

Chevalcheia, Eodem intellectu. Charta ann. 1224. ex Chartul. Campan. fol. 350. col. 2 :

Assignavi domino Jacobo quidquid habebam.... in gistis, in Chevalcheiis, excepta Chevalcheia hominum villæ Monasterii-cellæ.

Alia Phil. abb. Resbac. ann. 1306. in Reg. 56. Chartoph. reg. ch. 571 :

Reddimus immunem...... ab omni..... exercitu, Chevalcheia, custodia et vigilia villæ, turris et gabiolæ.

Chevalisia, in Charta Agnetis comit. Nivern. ann. 1191. inter Probat. Hist. Autiss. pag. 33. col. 1 :

Omnes illos qui quinque operatoria et cellarium sæpedictæ domus conduxerint, ab exercitu et Chevalisia, et excubatione...... quittavimus.

Chevauchaia, Simili significatione. Libert. villæ Andeloti ann. 1269. tom. 8. Ordinat. reg. Franc. pag. 126. art. 9 :

Homines dictæ villæ in exercitum nostrum et Chevauchaiam præpositi nostri et nostram ibunt.

Chevaucheia, in Charta ann. 1223. ex Chartul. Campan. fol. 190 :

Homines de Congi episcopi cum eo debent ire in exercitum et in Chevaucheias suas.

Chevauchia, Eodem sensu. Lit. ann. 1235. tom. 7. Ordinat. reg. Franc. pag. 466 :

Retinemus........ Chevauchias nostras et exercitus nostros. L'ost et la Chevauchie,

in Lit. ann. 1264. tom. 5. earumd. Ordinat. pag. 391. At vero pro Locus, in quo congregantur vel ad quem diriguntur equites, accipi videtur hæc vox, in Lit. ann. 1231. ibid. tom. 4. pag. 222. art. 7 :

Quod cum usque ad Chevauchiam venerint, non poterunt ibi ultra quindecim dies retineri.

Cavalaricia, Caballi opera, ut opinor. Stat. Vercel. lib. 3. pag. 59. r° :

Prædictus notarius per se non possit excusare nisi unam Cavalariciam, et potestas sive rector teneatur quod non permittat ipsum notarium excusare unam Cavalariciam.

Nisi ibi sermo sit de equitatione cum magistratu intra fines illius jurisdictionis.

Cavallicatura, Equitatio. Charta ann. 770. apud Murator. tom. 6. Antiq. Ital. med. ævi col. 209 :

Et hic Luca propter chrisma nos mittebant ad tollendum ab episcopo, et Cavallicaturam cum ipsis presbiteris faciebamus.

Cavalcativus, Caballinus, equinus, Ital. Cavallino. Charta ann. 1193. apud Murator. tom. 4. Antiq. Ital. med. ævi col. 449 :

De torsello Cavalcativo duos solidos Ferrarienses vel Bononienses, et de soma totidem.

Cavalagium, Cavallagium, Præstatio ex avena pro equis aratoriis, quomodo Bovagium pro bobus. Charta ann. 1256. in Reg. S. Ludov. ex Chartoph. reg. fol. 5. v° :

Pro asinaria et jumentis, xxiij. sol. De fromagino, Cavalagio, v. sol. Cavallagium,

in Instr. proces. ann. 1564. ex schedis Pr. de Mazaugues.

Chavallagium, Eadem notione. Charta Joan. dalph. Vienn. ann. 1316. in Reg. 154. Chartoph. reg. ch. 219 :

Item unum sextarium avenæ et duos solidos pro Chavallagio, quod percipimus.

Vide hanc vocem suo ordine.

Campanella de Cavalcare, Qua populus convocatur ad Cavalcatam. Chron. Parm. ann. 1295 :

Dominus potestas sonari fecit Campanellam de Cavalcare; et..... convocavit duo millia de populo.